کتاب بهرام

تمبر (به فرانسوی: timbre) (به انگلیسی: Postage stamp) یا تمبر پستی، مدرکی چاپی است که نشان‌دهندهٔ پیش‌پرداخت مبلغی برای خدمات پُستی است. این وسیله کوچک و ساده به‌طور گسترده در سیستم‌های پستی جهان برای ارسال نامه‌ها، بسته‌ها و سایر اشیاء از مکان‌های مختلف به یکدیگر استفاده می‌شود. تمبرها تاریخچه‌ای طولانی دارند و نقش اساسی در تسهیل ارتباطات بین مردم و کشورها ایفا کرده‌اند. در این مقاله، به بررسی تاریخچه، ویژگی‌ها و انواع تمبرهای پستی می‌پردازیم.

تاریخچه تمبر پستی

پیش از اختراع تمبر، ارسال نامه‌ها نیازمند آن بود که فرستنده یا گیرنده هزینه‌های پست را به‌طور جداگانه پرداخت کند. در بسیاری از موارد، این پرداخت به‌صورت نقدی یا بر اساس اعتبارهای خاص انجام می‌شد. در سال ۱۸۴۰ میلادی، در بریتانیا رانالد هیل پیشنهاد کرد که یک مدرک پیش‌پرداخت برای خدمات پستی چاپ شود. این پیشنهاد به نتیجه رسید و اولین تمبر پستی جهان، به نام "تمبر پنسیل بلک" (Penny Black) در ۱ مه ۱۸۴۰ به چاپ رسید. این تمبر، که تصویر ملکه ویکتوریا بر روی آن نقش بسته بود، آغازگر یک انقلاب در سیستم پستی جهان شد.

ویژگی‌ها و ساختار تمبر

اولین چرخ خیاطی توسط شخصی به نام تامیس سنت انگلیسی ساخته شد. او در سال 1790 ماشینی را به ثبت رساند که کارکرد آن مشابه دوخت زنجیره‌ای بود. هدف اصلی از ساخت این دستگاه، دوختن اشیای چرمی بود، اما این اختراع هیچ‌گاه مورد استفاده قرار نگرفت و مخترع آن هیچ سودی از اختراع خود نبرد.

در سال 1830، یک خیاط فرانسوی فقیر به نام بارتلمی تیمونیه موفق شد چرخ خیاطی را بسازد که شباهت زیادی به مدل‌های امروزی داشت. این اختراع در فرانسه مورد استقبال قرار گرفت، اما گروهی از کارگران که آن را تهدیدی برای شغل خود می‌دیدند، شبانه به کارگاه او حمله کرده و تمام چرخ‌های خیاطی را نابود کردند. بارتلمی از این رویداد سخت متاثر شده و در فقر و اندوه جان خود را از دست داد.

در همین زمان، مردی دیگر به نام والتر هانت در نیویورک چرخ خیاطی مشابهی ساخت که سوزن آن همانند سوزن‌های امروزی دارای سوراخی کوچک در نوک خود بود. این سوزن می‌توانست با زدن کوک‌های حلقه‌ای، پارچه‌ها را به هم متصل کند. با وجود این، هانت نتوانست اختراع خود را به ثبت برساند. تا اینکه الیاس هاو، کارآفرینی اهل ایالات متحده، توانست اولین چرخ خیاطی را به ثبت برساند. همچنین آیزک سینگر نیز چرخ خیاطی خود را در آمریکا ثبت کرد. در قرن نوزدهم، حدود 46 هزار اختراع مرتبط با چرخ خیاطی به ثبت رسید.

تولید مثل یکی از فرآیندهای اساسی زندگی است که به ادامه بقای گونه‌ها کمک می‌کند. انواع مختلفی از تولید مثل در موجودات زنده وجود دارد که می‌توان آن‌ها را به دو دسته اصلی تقسیم کرد: تولید مثل جنسی و تولید مثل غیرجنسی. در ادامه انواع مختلف تولید مثل توضیح داده شده است:

1. تولید مثل جنسی (Sexual Reproduction):

در این نوع تولید مثل، دو والد (یکی نر و یکی ماده) با ترکیب گامت‌های خود (سلول‌های جنسی) نسل جدیدی را به وجود می‌آورند. این فرآیند معمولاً شامل مراحل زیر است:

• لقاح: ترکیب گامت نر (اسپرم) و گامت ماده (تخمک) برای ایجاد یک سلول زیگوت.
• تنوع ژنتیکی: در این نوع تولید مثل، فرزندان از ترکیب ژن‌های والدین خود به‌دست می‌آیند که منجر به تنوع ژنتیکی می‌شود.

انواع تولید مثل جنسی عبارتند از:

پارتنوژنز (Parthenogenesis) یک نوع تولید مثل غیرجنسی است که در آن جنین به‌طور مستقیم از یک تخمک بدون نیاز به لقاح تشکیل می‌شود. این فرآیند به‌ویژه در برخی از گیاهان، جلبک‌ها، حیوانات بی‌مهره و حتی در برخی از گونه‌های مهره‌دار مانند ماهیان، دوزیستان و خزندگان مشاهده می‌شود. در واقع، پارتنوژنز به معنای رشد و توسعه جنین از یک تخمک بدون آنکه اسپرم یا لقاح دخیل باشد، است.

مفهوم پارتنوژنز

کلمه "پارتنوژنز" از دو واژه یونانی παρθένος (پارثنوس) به معنای "باکره" و γένεσις (ژنسیس) به معنای "آفرینش" یا "تولید" گرفته شده است. به‌طور کلی، پارتنوژنز یک نوع تولید مثل غیرجنسی است که در آن تخمک بدون نیاز به لقاح توسط اسپرم، به یک جنین تبدیل می‌شود.

پارتنوژنز در حیوانات

پدیده دوقلو یا چندقلو به دنیا آمدن، زمانی رخ می‌دهد که یک یا چند نوزاد به طور همزمان در یک بارداری از یک مادر به دنیا می‌آیند. این پدیده معمولاً به دو یا چند نوزاد منجر می‌شود که به اصطلاح دوقلو، سه قلو، چهار قلو و ... نامیده می‌شوند.

1. انواع دوقلوها و چندقلوها

دوقلوها و چندقلوها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

• دوقلوهای تک تخمکی (مونوزیگوتیک):

  • این دوقلوها از یک تخمک بارور شده توسط یک اسپرم تشکیل می‌شوند که در مراحل ابتدایی تقسیم می‌شود و به دو جنین جداگانه تبدیل می‌شود. دوقلوهای تک تخمکی کاملاً مشابه به هم هستند، زیرا از یک تخمک و یک اسپرم به وجود آمده‌اند و از نظر ژنتیکی یکسانند.

• دوقلوهای دو تخمکی (دی‌زیگوتیک):

قانون بقای جرم (Conservation of mass / matter) یکی از اصول اساسی در علم شیمی و فیزیک است که بیان می‌کند: در یک واکنش شیمیایی، جرم کل مواد قبل و بعد از واکنش تغییر نمی‌کند. به عبارت دیگر، جرم ماده در یک سیستم بسته حفظ می‌شود و هیچ‌گاه از بین نمی‌رود و یا به صورت ناگهانی ایجاد نمی‌شود. این قانون اولین بار توسط آنتوان لاووازیه (Antoine Lavoisier) در اواخر قرن هجدهم معرفی شد.

1. تعریف و توضیح قانون

در یک واکنش شیمیایی، اگر تمام واکنش‌دهنده‌ها و محصولات واکنش را بررسی کنیم، مجموع جرم‌های واکنش‌دهنده‌ها قبل از واکنش با مجموع جرم‌های محصولات بعد از واکنش برابر است. به عبارت دیگر، مواد وارد شده به واکنش، به مواد جدیدی تبدیل می‌شوند، اما جرم کل سیستم ثابت می‌ماند.

2. تاریخچه

شیمی‌دان (Chemist) کسی است که به مطالعه و تحقیق در زمینه علم شیمی می‌پردازد. شیمی یکی از علوم پایه‌ای است که به بررسی ترکیب، ساختار، خواص و تغییرات مواد می‌پردازد. شیمی‌دان‌ها از این علم برای شناسایی و درک واکنش‌های شیمیایی، کشف مواد جدید، توسعه فرآیندهای صنعتی و بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها استفاده می‌کنند.

ویژگی‌ها و وظایف شیمی‌دان

1. تحقیق و آزمایش: شیمی‌دان‌ها در آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی به انجام آزمایشات شیمیایی می‌پردازند. این آزمایشات می‌تواند شامل ترکیب مواد مختلف، بررسی خواص فیزیکی و شیمیایی مواد، تحلیل ساختار مولکولی و شبیه‌سازی واکنش‌های شیمیایی باشد.

2. کاربردهای صنعتی: بسیاری از شیمی‌دان‌ها در صنایع مختلفی مانند داروسازی، نفت و گاز، کشاورزی، مواد غذایی و صنایع شیمیایی فعالیت می‌کنند. آن‌ها برای بهبود فرآیندهای تولید، کاهش هزینه‌ها، ارتقاء کیفیت محصولات و ایمنی محیط زیست تحقیق می‌کنند.

آنتوان لوران لاووازیه (Antoine-Laurent de Lavoisier) یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین دانشمندان تاریخ علم شیمی بود که با تحقیقات و دستاوردهایش به بنیان‌گذار شیمی نوین تبدیل شد. او در ۲۶ اوت ۱۷۴۳ در پاریس به دنیا آمد و در ۸ مه ۱۷۹۴ به دست انقلابیون فرانسه اعدام شد. زندگی و فعالیت‌های علمی او همواره با تلاش برای اثبات و تأسیس اصول علمی دقیق و مبتنی بر آزمایش و داده‌های تجربی همراه بود.

زندگی‌نامه و تحصیلات

لاووازیه در یک خانواده ثروتمند و مرفه به دنیا آمد و از همان دوران کودکی به آموزش و پرورش علمی علاقه‌مند شد. او در زمینه‌های مختلف علمی از جمله نجوم، گیاه‌شناسی، شیمی و زمین‌شناسی تحصیل کرد و توانست در این زمینه‌ها اطلاعات و دانش بسیاری کسب کند. ابتدا در رشته حقوق تحصیل کرد و پس از آن به علوم طبیعی و به ویژه شیمی روی آورد. در سن ۲۵ سالگی، او به عضویت فرهنگستان سلطنتی علوم فرانسه درآمد، که یکی از مهم‌ترین نهادهای علمی آن زمان بود.

فعالیت‌های علمی و دستاوردهای شیمیایی

نظریه فلوژیستون (Phlogiston theory) یک تئوری قدیمی در علم شیمی بود که در قرن‌های 17 و 18 میلادی مطرح شد و در طول آن زمان به‌طور گسترده‌ای مورد پذیرش قرار گرفت. طبق این نظریه، همهٔ مواد قابل سوختن به جزئی به نام "فلوژیستون" (که ماده‌ای معدنی، بی‌رنگ و بی‌بو فرض می‌شد) تشکیل شده بودند. هنگامی که این مواد می‌سوزند، فلوژیستون از آن‌ها جدا می‌شود و مادهٔ سوخته به شکل ساده‌تری تبدیل می‌شود. این تئوری در واقع یک تلاش اولیه برای توضیح فرآیند سوختن و واکنش‌های شیمیایی بود.

پایه‌گذاری نظریه فلوژیستون

نظریه فلوژیستون برای اولین بار توسط شیمی‌دان آلمانی یوهان یواخیم بشِر (Johann Joachim Becher) در قرن هفدهم مطرح شد و سپس توسط گئورگ ارنست اشتال (Georg Ernst Stahl) گسترش یافت. طبق باور این دانشمندان، مواد سوختنی دارای مقداری فلوژیستون بودند که در هنگام سوختن از آن‌ها آزاد می‌شد. به‌طور خاص، اشتال بر این باور بود که فلوژیستون آتش را در درون مواد ذخیره کرده است و هنگام سوختن، این ماده به هوا منتقل می‌شود.

تاریخچه کشف اکسیژن به دو دانشمند مهم مرتبط است، اما در واقع داستان این کشف پیچیده‌تر از آن است که تنها به یک نفر یا یک زمان خاص نسبت داده شود.

کشف اکسیژن

در ابتدا، مایکل سندی‌ووجیس (Michael Sendivogius)، یک شیمیدان و پزشک لهستانی، پیش از سال ۱۶۰۴ در طی تحقیقات خود به ویژگی‌هایی از اکسیژن اشاره کرده بود. با این حال، کشف کامل و دقیق این عنصر به نام اکسیژن و ویژگی‌های آن، مدت‌ها بعد از سندی‌ووجیس صورت گرفت.

گیاه کربن دی‌اکسید و آب را از ریشه‌ها گرفته و با استفاده از نور خورشید آنها را به قند و اکسیژن تبدیل می‌کند. (منبع: ویکی پدیا)

کارل ویلهلم شیله و جوزف پریستلی

با گذشت زمان، دو نام دیگر به‌طور برجسته در کشف اکسیژن مطرح شدند: کارل ویلهلم شیله و جوزف پریستلی. به طور معمول، باور عمومی این است که اکسیژن توسط یکی از این دو دانشمند کشف شده‌است.

1. کارل ویلهلم شیله، شیمیدان سوئدی، در سال ۱۷۷۳ در شهر اوپسالا با انجام آزمایش‌هایی روی ترکیبات مختلف به این نتیجه رسید که گازی که در واکنش‌های خاص آزاد می‌شود، خاصیت پشتیبانی از احتراق دارد. او نام "اکسیژن" را برای این عنصر انتخاب کرد و آن را به عنوان عنصری جداگانه معرفی کرد.