کتاب بهرام

 جدول ۵ ستونه شامل نام کشورهای آفریقایی 

این جدول شامل ۵۴ کشور آفریقایی است که در ۵ ستون تقسیم‌بندی شده‌اند.

شاخ آفریقا (به انگلیسی: Horn of Africa) یک منطقه جغرافیایی در شرق قاره آفریقا است که به دلیل شکل خاص خود، شبیه به شاخ کرگدن، به این نام معروف شده است. این منطقه شامل چهار کشور سومالی، جیبوتی، اریتره و اتیوپی می‌شود و از نظر سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اهمیت زیادی دارد.

علت نام‌گذاری

نام "شاخ آفریقا" به دلیل شکل جغرافیایی این منطقه انتخاب شده است. این شبه‌جزیره به سمت شرق قاره آفریقا گسترش یافته و به شکل یک شاخ به داخل آب‌های اقیانوس هند و دریای عرب پیشروی کرده است. این شکل منحصر به فرد باعث شده تا این منطقه به عنوان "شاخ آفریقا" شناخته شود.

موقعیت جغرافیایی

دریای سیاه (Black Sea) یکی از مهم‌ترین دریاهای نیمه‌محصور در جهان است که در مرز بین اروپا و آسیا قرار دارد. این دریا به دلیل موقعیت استراتژیک، تاریخ غنی و اکوسیستم منحصر به فرد، نقش مهمی در اقتصاد، فرهنگ و محیط زیست منطقه ایفا می‌کند. در این مطلب به بررسی ویژگی‌های جغرافیایی، تاریخی، اقتصادی و زیست‌محیطی دریای سیاه پرداخته می‌شود.

جغرافیای دریای سیاه

دریای سیاه در جنوب شرقی اروپا و غرب آسیا واقع شده است و توسط شش کشور احاطه شده است:

• اوکراین (شمال)

• روسیه (شمال شرق)

• گرجستان (شرق)

• ترکیه (جنوب)

• بلغارستان (جنوب غرب)

• رومانی (غرب)

این دریا از طریق تنگه بسفر و دریای مرمره به دریای اژه و مدیترانه متصل می‌شود. همچنین از طریق تنگه کرچ به دریای آزوف راه دارد.

دریای مدیترانه (Mediterranean Sea) یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین دریاهای جهان است که نقش کلیدی در تاریخ، فرهنگ، اقتصاد و اکولوژی منطقه‌ای وسیع ایفا می‌کند. این دریا به دلیل موقعیت استراتژیک، آب‌وهوای معتدل و جاذبه‌های طبیعی، از دیرباز مورد توجه تمدن‌های مختلف بوده است. در این مطلب به بررسی ویژگی‌های جغرافیایی، تاریخی، اقتصادی و زیست‌محیطی دریای مدیترانه می‌پردازیم.

ویژگی‌های جغرافیایی

1. موقعیت:

   • دریای مدیترانه بین سه قاره اروپا، آفریقا و آسیا قرار دارد.

   • از غرب به اقیانوس اطلس (از طریق تنگه جبل‌الطارق) و از شرق به دریای سیاه (از طریق تنگه داردانل و بسفر) متصل است.

2. مساحت و عمق:

   • مساحت: حدود ۲.۵ میلیون کیلومتر مربع.

   • عمق متوسط: حدود ۱۵۰۰ متر.

لهوتسه (Lhotse) یکی از برجسته‌ترین و دشوارترین قله‌های جهان است که با ارتفاع ۸۵۱۶ متر به عنوان چهارمین قله مرتفع جهان شناخته می‌شود. این قله در مرز تبت (چین) و نپال قرار دارد و به واسطه قرار گرفتن در نزدیکی اورست، بلندترین قله جهان، معمولاً توجه کمتری نسبت به آن جلب می‌شود. یکی از ویژگی‌های مهم این قله، اتصال آن به اورست از طریق گردنه جنوبی است که باعث می‌شود صعود به آن به یکی از چالش‌برانگیزترین و سخت‌ترین تجربه‌های کوهنوردی تبدیل شود.

جبهه جنوبی لهوتسه، که پرشیب و خطرناک است، باعث می‌شود که این قله یکی از دشوارترین قله‌ها برای صعود باشد. در این جبهه، در فاصله‌ای تنها ۲٫۲۵ کیلومتری، ارتفاع ۳٫۲ کیلومتر افزایش می‌یابد که نشان‌دهنده‌ی سختی و چالش‌های فراوان در صعود به این قله است.

کوه اورست، که به نپالی "ساگارماتا" و به تبتی "چومولونگما" و به چینی "ژومولانگما" شناخته می‌شود، بلندترین کوه و بالاترین نقطهٔ کرهٔ زمین است. ارتفاع قلهٔ اورست از سطح دریا برابر با ۸۸۴۸٫۸۶ متر (تقریباً ۲۹٬۰۱۵ پا) است و در رشته کوه هیمالیا قرار دارد. این کوه در کشور نپال واقع شده و در میان کوه‌نوردان از شهرت زیادی برخوردار است.

پیشینهٔ اندازه‌گیری ارتفاع اورست به سال ۱۸۵۶ برمی‌گردد که در طرح نقشه‌برداری مثلثاتی بزرگ هند، برای نخستین‌بار ارتفاع این قله که در آن زمان با نام "قله ۱۵" شناخته می‌شد، ۸٬۸۴۰ متر گزارش شد. نام اورست در سال ۱۸۶۵ توسط انجمن سلطنتی جغرافیا به افتخار جرج اورست، رئیس ممیزی بریتانیا در هندوستان، انتخاب شد. این انتخاب به رغم مخالفت خود اورست انجام گرفت و به دلیل عدم دسترسی به نپال و تبت در آن زمان، نام‌های محلی قابل استفاده نبودند. با این حال، نام "چومولونگما" برای سده‌ها در میان مردم نپال و تبت رایج بود.

کلنل سر جرج اورست (Sir George Everest) یک نقشه‌بردار و جغرافی‌دان برجسته اهل ولز بود که در تاریخ ۴ ژوئیه ۱۷۹۰ به دنیا آمد و در ۱ دسامبر ۱۸۶۶ درگذشت. او در دوره‌ای مهم در تاریخ نقشه‌برداری هند زندگی می‌کرد و نقش بی‌بدیلی در تحقیقات جغرافیایی و نقشه‌برداری شبه‌قاره هند ایفا کرد.

اورست در مقام سر نقشه‌بردار کل هند از سال ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۳، مسئولیت‌های زیادی را بر عهده داشت که مهم‌ترین آن تکمیل پروژه بررسی مثلثاتی بزرگ بود.

کانگچنجونگا (به انگلیسی: Kangchenjunga)، که به معنای «پنج جواهر برفی» است، سومین قله بلند جهان در رشته کوه هیمالیا به شمار می‌رود. این قله به همراه چهار قله دیگر مجاور خود که همگی ارتفاعی بیش از ۸۴۵۰ متر دارند، پنج قله‌ای را تشکیل می‌دهد که به‌طور مشترک به نام کانگچنجونگا شناخته می‌شوند. ارتفاع قله اصلی کانگچنجونگا به ۸۵۸۶ متر می‌رسد و آن را به یکی از قله‌های برجسته و بی‌نظیر در دنیا تبدیل کرده است. این کوه در نواحی شرقی هیمالیا قرار دارد و به عنوان شرقی‌ترین قله ۸۰۰۰ متری جهان شناخته می‌شود.

منطقه کانگچنجونگا از لحاظ جغرافیایی بسیار پیچیده است و از چندین قله یخی تشکیل شده که بر روی خط الراس کوه قرار دارند. این منطقه به صورت یک X بزرگ شکل گرفته است و به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، از نظر زیبایی و عظمت طبیعی بسیار چشم‌نواز است. کوه‌های مجاور شامل قلل عظیمی مانند سینولچو (۶۸۸۸ متر)، ژانو (۷۷۱۰ متر)، کابروی شمالی و جنوبی (۷۳۳۸ متر و ۷۳۱۶ متر)، قله راتنگ (۶۶۷۸ متر) و همچنین دوقلوهای تواینز و قله چادر (Tent Peak) به منطقه‌ زیبای کانگچنجونگا افزوده‌اند.

رشته‌کوه آلپ؛ تاج سفید اروپا

رشته‌کوه آلپ (Alps) نه‌تنها نماد شکوه طبیعت اروپا، بلکه یکی از مهم‌ترین مناطق زمین‌شناسی، فرهنگی و زیست‌محیطی در جهان است.
قله‌های پوشیده از برف، دریاچه‌های زمردین، و دره‌هایی که روستاهای سنتی در آن پنهان شده‌اند، تصویری از بهشت زمینی را به ذهن می‌آورند — جایی که انسان و طبیعت قرن‌هاست در کنار هم زندگی می‌کنند.

موقعیت جغرافیایی

رشته‌کوه آلپ در قلب اروپا قرار دارد و مانند یک نیم‌دایره‌ی عظیم از مدیترانه تا اروپای مرکزی امتداد یافته است. این رشته‌کوه در قلمرو هشت کشور گسترده شده:
🇫🇷 فرانسه، 🇮🇹 ایتالیا، 🇨🇭 سوئیس، 🇩🇪 آلمان، 🇱🇮 لیختن‌اشتاین، 🇦🇹 اتریش، 🇸🇮 اسلوونی و 🇲🇨 موناکو.

طول آلپ حدود ۱۲۰۰ کیلومتر و عرض آن در پهن‌ترین نقطه به ۲۵۰ کیلومتر می‌رسد. این رشته‌کوه مرز طبیعی میان شمال و جنوب اروپا است و تأثیری عمیق بر اقلیم، فرهنگ و تاریخ قاره گذاشته است.

پیدایش زمین‌شناسی

رشته‌کوه پامیر؛ بام جهان و نقطهٔ تلاقی کوه‌ها و تاریخ

در قلب آسیای مرکزی، جایی میان آسمان و زمین، رشته‌کوهی سر برآورده که انسان را به یاد آغاز جهان می‌اندازد؛
کوه‌هایی با قله‌های همیشه‌سفید، یخچال‌های بی‌پایان و دره‌هایی که ابرها در آن پایین می‌آیند.
این‌جا پامیر است — سرزمین بلندی‌ها، جایی که زمین به آسمان نزدیک‌تر است و چهار امپراتوری طبیعت در آن به هم می‌رسند.

موقعیت جغرافیایی و گستره

رشته‌کوه پامیر در نقطه‌ای قرار دارد که به آن لقب «گره‌ی کوهستانی آسیا» داده‌اند.
در اینجا چند رشته‌کوه بزرگ جهان، یعنی هیمالیا، قره‌قروم، کوه‌های قنطی (Kunlun) و تین‌شان (Tian Shan)، همگی به هم می‌پیوندند.

بخش اصلی پامیر در کشور تاجیکستان قرار دارد، اما شاخه‌هایی از آن وارد خاک افغانستان، چین و قرقیزستان نیز می‌شود.
بیشتر بخش تاجیکی این رشته‌کوه در منطقه‌ای خودمختار به نام بدخشان واقع است — سرزمینی سرد، مرتفع و کم‌جمعیت که بخش عمده‌ای از آن بالاتر از ۳۵۰۰ متر از سطح دریاست.

معنای نام پامیر