نئاندرتالها (نام علمی: Homo neanderthalensis یا Homo sapiens neanderthalensis) گروهی از انسانهای باستانی بودند که در دورانهای گذشته در نقاط مختلف اوراسیا زندگی میکردند و به طور گستردهای به عنوان یکی از گروههای منقرضشده از انسانهای اولیه شناخته میشوند. این گروه به طور معمول به عنوان یک گونه جداگانه از انسانهای امروزی در نظر گرفته میشود، هرچند برخی از دانشمندان آنها را به عنوان زیرگونهای از انسان خردمند (Homo sapiens) معرفی کردهاند.
نئاندرتالها حدود ۴۰ هزار سال پیش از کره زمین محو شدند، اما در مدت زمانی که در این سیاره زندگی میکردند، تأثیرات زیادی بر محیط زیست و دیگر موجودات میگذاشتند. اولین کشف نئاندرتالها به سال ۱۸۵۶ و در دره نئاندرتال در آلمان برمیگردد. از آن زمان این گونه به نام دره نئاندرتال شناخته شد. نئاندرتالها به طور کلی در مناطق مختلفی از اروپا، خاورمیانه و حتی بخشهایی از آسیا زندگی میکردند.