آزمون آینه (Mirror Test) یکی از روشهای مهم و شناختهشده در علوم شناختی و رفتارشناسی حیوانات است که برای ارزیابی خودآگاهی یا خودگرایی (self-awareness) در حیوانات استفاده میشود. این آزمون ابتدا توسط گوردون گالوپ جونیور (Gordon G. Gallup Jr.)، روانشناس آمریکایی، در سال ۱۹۷۰ طراحی شد و برای اولین بار بر روی شامپانزهها انجام گرفت. هدف اصلی این آزمون بررسی این موضوع است که آیا حیوانات میتوانند خود را در آینه تشخیص دهند و آیا این تشخیص نشاندهنده وجود سطحی از خودآگاهی در آنهاست یا خیر.
طرح آزمون آینه
آزمون آینه به این صورت انجام میشود:
حیوان در معرض یک آینه قرار میگیرد.
رفتار حیوان در حضور آینه به دقت مشاهده و ثبت میشود.
در مرحله بعد، یک علامت یا نشانه (مانند یک نقطه رنگی) روی بخشی از بدن حیوان که به طور معمول برای او قابل مشاهده نیست (مثلاً پیشانی یا پشت سر) قرار داده میشود.