کتاب بهرام

عنصر در علم شیمی به معنی یک نوع از اتم‌ها است که همگی دارای تعداد پروتون و الکترون یکسانی هستند. این اتم‌ها با یکدیگر شبیه هستند و خواص شیمیایی مشابهی دارند. به طور کلی، عنصرها بر اساس تعداد پروتون‌های موجود در هسته خود، مشخص می‌شوند و هر عنصری یک شماره اتمی خاص دارد که نشان‌دهنده تعداد پروتون‌های آن است.

هر عنصر در جدول تناوبی عناصر شیمیایی با یک نماد شیمیایی منحصر به فرد نمایش داده می‌شود، که معمولاً از یک یا دو حرف تشکیل شده است. برای مثال، آهن به عنوان یک عنصر با نماد Fe نمایش داده می‌شود، که نمادی است که در شیمی برای آهن استفاده می‌شود.

هر عنصر همچنین دارای ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاصی است که آن را از سایر عناصر متمایز می‌کند. این ویژگی‌ها شامل نقطه ذوب، نقطه جوش، چگالی، خواص شیمیایی مثل افتاب‌گیری یا رفتار با اسیدها و بازها، و ویژگی‌های الکترونی مانند ترتیب الکترونی هستند.

تنفس سلولی (Cellular Respiration) فرآیندی بیوشیمیایی است که در سلول‌های زنده به منظور تولید انرژی صورت می‌گیرد. در این فرآیند، مولکول‌های آلی مانند گلوکز اکسید می‌شوند تا انرژی به شکل ATP (آدنوزین تری فسفات) تولید شود. ATP به عنوان حامل انرژی اصلی در سلول‌ها عمل می‌کند و برای انجام فعالیت‌های مختلف سلولی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تنفس سلولی به طور کلی شامل مراحل زیر است:

1. گلیکولیز (Glycolysis):
- اولین مرحله تنفس سلولی است که در سیتوپلاسم سلول رخ می‌دهد.
- در این مرحله، یک مولکول گلوکز به دو مولکول پیرووات تبدیل می‌شود.
- پروسه گلیکولیز نیازی به اکسیژن ندارد و مقدار کمی ATP و NADH تولید می‌کند.

2. چرخه کربس (Krebs Cycle) یا چرخه اسید سیتریک (Citric Acid Cycle):
- این مرحله در ماتریکس میتوکندری (اندامک سلولی) رخ می‌دهد.
- مولکول‌های پیرووات وارد میتوکندری می‌شوند و در طی چرخه کربس تجزیه می‌شوند.
- این مرحله CO₂ تولید می‌کند و مقادیر زیادی از حامل‌های الکترون مانند NADH و FADH₂ تولید می‌کند.

3. زنجیره انتقال الکترون (Electron Transport Chain، ETC):

پروتئین‌ها (به انگلیسی : Protein)  یکی از سه گروه اصلی ترکیبات شیمیایی زنده هستند که در ساختار و عملکرد انواع مختلفی از سلول‌ها و بافت‌ها نقش دارند. پروتئین‌ها از زنجیره‌های طولانی از واحدهای ساختاری به نام‌های اسیدهای آمینه تشکیل شده‌اند. این اسیدهای آمینه با یکدیگر به وسیله پیوندهای پپتیدی به یکدیگر متصل هستند و باعث تشکیل ساختار سه‌بعدی پروتئین می‌شوند.

پروتئین‌ها نقش‌های متعددی در بدن دارند، از جمله:

1. ساختار بدن: پروتئین‌ها به عنوان بخشی از بافت‌ها و اندام‌های بدن، مانند عضلات، پوست، مو، غضروف و استخوان‌ها عمل می‌کنند.

2. عملکرد فیزیولوژیک: بسیاری از آنزیم‌ها، هورمون‌ها و فعالیت‌های سلولی در بدن توسط پروتئین‌ها کنترل می‌شود.

3. حمل و ذخیره‌سازی مواد مغذی: برخی از پروتئین‌ها به عنوان حامل‌های مواد مغذی مانند اکسیژن (هموگلوبین) یا ذخیره‌سازی مواد مغذی مانند فریتین عمل می‌کنند.

"دی ان ای" به انگلیسی "DNA" است که اختصاری برای "Deoxyribonucleic acid" می‌باشد، به معنی اسید دئوکسیریبونوکلئیک. DNA یکی از اصلی‌ترین مولکول‌ها در زندگی است و به عنوان حامل اصلی اطلاعات ژنتیکی در سلول‌ها عمل می‌کند.

DNA یک مولکول بسیار پیچیده است که در هسته سلول‌ها قرار دارد. آن به عنوان یک ساختار دوقطبی ذاتی، شامل زنجیره‌های نوکلئوتیدی است که با هم توأمی می‌کنند. هر نوکلئوتید شامل سه عنصر است: یک قسمت شکلاتی (شکر دئوکسی‌ریبز)، یک گروه فسفات و یک پایه نیتروژنه.

در DNA، پایه‌های نیتروژنه شامل آدنین (A)، تیمین (T)، گوانین (G) و سیتوزین (C) هستند. این پایه‌ها به دو زنجیره متقابل متصل هستند. آدنین با تیمین و گوانین با سیتوزین از طریق پیوندهای هیدروژنی جفت می‌شوند. این اتصالات پیوندهای هیدروژنی، پایه‌های نیتروژنه را در مکان‌های خاصی نگه می‌دارند و به ترتیب جفت شدن پایه‌ها در DNA کد ژنتیکی را تعیین می‌کنند.

DNA قادر به تکثیر و ترجمه اطلاعات ژنتیکی است. در فرایند تکثیر، دو زنجیره DNA جدا می‌شوند و با تشکیل زنجیره‌های جدید متقابل، دو مولکول DNA دقیقاً مشابه به هم تشکیل می‌دهند. این فرایند حیاتی است زیرا امکان انتقال و موروثی شدن اطلاعات ژنتیکی را فراهم می‌کند.

کلسیم یک عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نماد "Ca" و عدد اتمی 20 قرار دارد. این عنصر فلزی است و به صورت طبیعی در پوسته زمین وجود دارد. کلسیم یکی از عناصر اساسی برای ساختار و عملکرد سلول‌ها، استخوان‌ها و دندان‌ها است. همچنین، کلسیم در فعالیت عصبی، انقباض عضلات و خون‌بسیار مهم است. مصرف کافی کلسیم در جوانی و دوران رشد به سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها کمک می‌کند و در سالم ماندن آنها در دوران بزرگسالی نقش دارد. منابع غذایی کلسیم شامل محصولات لبنی، سبزیجات سبز تاریک، ماهی، برخی دانه‌ها و مواد غذایی تقویت شده با کلسیم می‌باشند.

کلیسیم در کجا یافت می شود؟

کلسیم یک عنصر شیمیایی است که در طبیعت به صورت وسیعی یافت می‌شود. این عنصر در محصولات غذایی مختلف، منابع طبیعی و مواد غذایی تقویت شده حاضر است. برخی از منابع غنی از کلسیم عبارتند از:

1. محصولات لبنی: شیر، پنیر، ماست و ماست خرما به عنوان منابع خوبی از کلسیم شناخته می‌شوند.

2. سبزیجات: سبزیجاتی مانند اسفناج، کلم، کلم بروکلی و جعفری نیز منابع خوبی از کلسیم می‌باشند.

3. ماهی: ماهی‌هایی مانند ماهی قزل‌آلا، ماهی‌های گرمابی مثل ماهی ماهی‌هایی مانند ماهی سردآبی (ماهی‌هایی مانند ماهی سردآبی) نیز منابع خوبی از کلسیم هستند.

یکی از موضوعات جالب در علم شیمی، "نانوشیمی" (به انگلیسی :Nanochemistry ) است که به مطالعه و تحقیق در زمینه ساختار، خواص و رفتار نانوذرات و نانومواد می‌پردازد. نانوشیمی به دلیل اینکه در مقیاس نانومتر ( یک متر برابر با 10 به توان 9 نانومتر است.) فعالیت می‌کند، خصوصیات جدیدی را برای مواد ارائه می‌دهد که در اندازه‌های بزرگتر قابل تصور نیستند. این علم به تولید نوآورانه مواد، کاربردهای پزشکی، الکترونیک، کاتالیست‌های پیشرفته و بسیاری از حوزه‌های فناوری پیشرفته کمک می‌کند.

به طور کامل‌تر، نانوشیمی به علمی اشاره دارد که خواص و رفتار مواد را در مقیاس نانومتر (یک میلیارد نانومتر برابر یک متر است یعنی هر متر برابر ده به توان نه نانو متر است.) مورد بررسی قرار می دهد. این مقیاس بسیار کوچک‌تر از ابعادی است که به طور معمول مشاهده می‌شود و خصوصیات مواد را به شکل جدیدی نمایان می‌سازد که در اندازه‌های بزرگتر مشاهده نمی‌شود.

نانوذرات به عنوان مثال‌هایی از ساختارهای نانومتری مطرح هستند که خواص خود را به دلیل نسبت سطح به حجم بسیار بالا تغییر می‌دهند. برخی از ویژگی‌های منحصربه‌فردی که نانومواد ارائه می‌دهند عبارتند از:

مواد معدنی (Minerals) ترکیبات شیمیایی طبیعی و غیرآلی هستند که به طور معمول در زمین یافت می‌شوند. این ترکیبات به صورت جامد و با ساختار بلوری مشخص وجود دارند و از عناصر یا ترکیبات ساده تا بسیار پیچیده تشکیل شده‌اند. مواد معدنی نقش حیاتی در زندگی روزمره انسان‌ها، محیط زیست و صنعت دارند. در زیر برخی از ویژگی‌ها و کاربردهای مهم مواد معدنی توضیح داده شده است:

# ویژگی‌های مواد معدنی
1. **طبیعی بودن:** مواد معدنی به صورت طبیعی در زمین تشکیل می‌شوند و توسط فرآیندهای زمین‌شناسی ایجاد می‌شوند.
2. **غیرآلی بودن:** برخلاف ترکیبات آلی که حاوی کربن هستند، مواد معدنی عمدتاً غیرآلی هستند.
3. **ساختار بلوری:** مواد معدنی دارای ساختار بلوری مشخصی هستند که به آن‌ها ویژگی‌های فیزیکی خاصی مانند سختی و چگالی می‌بخشد.

رنگ نارنجی از لحاظ علمی چیست؟ رنگ نارنجی از لحاظ علمی ترکیبی از طول موج‌های نوری است که در طیف مرئی بین طول موج‌های قرمز و زرد قرار دارد. طول موج نور نارنجی معمولاً بین حدود 590 تا 620 نانومتر است.

در سیستم RGB (که برای نمایشگرهای دیجیتال استفاده می‌شود)، رنگ نارنجی با ترکیب مناسبی از مقادیر قرمز و سبز ایجاد می‌شود، به این صورت که مقدار قرمز بیشتر از سبز و مقدار آبی بسیار کم یا صفر است.

از نظر شیمیایی، مواد مختلفی می‌توانند رنگ نارنجی را تولید کنند. برای مثال، کاروتنوئیدها (مانند بتاکاروتن) در میوه‌ها و سبزیجاتی مانند هویج و پرتقال باعث ایجاد رنگ نارنجی می‌شوند.

از دیدگاه روان‌شناسی رنگ، نارنجی اغلب با انرژی، هیجان، و خلاقیت مرتبط است و در بسیاری از فرهنگ‌ها به عنوان رنگی گرم و تحریک‌کننده شناخته می‌شود.

روانشناسی رنگ نارنجی در لباس چیست؟ 

در روانشناسی رنگ‌ها، هر رنگ تأثیرات خاصی بر روحیه و احساسات افراد دارد و رنگ نارنجی نیز از این قاعده مستثنی نیست. وقتی کسی لباسی به رنگ نارنجی می‌پوشد، معمولاً پیام‌های خاصی را از طریق آن رنگ به دیگران منتقل می‌کند. در زیر به برخی از تاثیرات و معانی روانشناختی رنگ نارنجی در لباس اشاره شده است:

1. **انرژی و نشاط**: نارنجی رنگی پرانرژی و شاداب است. پوشیدن لباس نارنجی می‌تواند نشان‌دهنده‌ی شور و هیجان و تمایل به فعالیت باشد.