کتاب بهرام

انرژی (Energy) به زبان ساده، توانایی انجام کار است. هرگاه جسمی بتواند کاری انجام دهد یا تغییری ایجاد کند، می‌گوییم انرژی دارد. انرژی در اشکال مختلفی وجود دارد و می‌تواند از یک شکل به شکل دیگر تبدیل شود، اما هرگز از بین نمی‌رود (طبق قانون پایستگی انرژی). انرژی در تمام جنبه‌های زندگی ما نقش دارد، از حرکت خودروها تا روشنایی خانه‌ها و حتی عملکرد بدن انسان.

انواع انرژی:
انرژی به شکل‌های مختلفی در طبیعت وجود دارد. برخی از مهم‌ترین انواع انرژی عبارتند از:

۱. انرژی جنبشی (Kinetic Energy): انرژی‌ای است که یک جسم به دلیل حرکت خود دارد. مثلاً یک توپ در حال حرکت یا باد که باعث چرخش توربین‌های بادی می‌شود.
۲. انرژی پتانسیل (Potential Energy): انرژی‌ای است که در یک جسم به دلیل موقعیت یا حالت آن ذخیره شده است. مثلاً آب پشت یک سد یا فنری که فشرده شده است.

 سال جهانی فیزیک (به انگلیسی: International Year of Physics) یکی از برنامه‌های ترویجی و آموزشی است که توسط سازمان جهانی آموزش، علم، و فرهنگ (UNESCO) و انجمن فیزیک جهانی (IUPAP) برگزار می‌شود. هدف اصلی این سال، جشنواره‌ای برای جشن یادآوری دورانی مهم در تاریخ فیزیک است که در سال ۲۰۰۵ برگزار شد و به منظور یادآوری صد سالگی انتشار مقاله‌ی آلبرت اینشتین درباره‌ی نظریه‌ی نسبیت عام، به عنوان یکی از مهم‌ترین مقالات در تاریخ فیزیک. در طول سال جهانی فیزیک، برنامه‌ها و رویدادهای مختلفی برگزار می‌شود، از جمله کنفرانس‌ها، سمینارها، نمایشگاه‌ها، آموزش‌ها و دوره‌های آموزشی. این برنامه‌ها به دانش‌آموزان، دانشجویان، محققان و عموم علاقه‌مندان به فیزیک کمک می‌کند تا درک بهتری از این علم و نقش آن در جهان داشته باشند.

چرا اگر ماهی قرمز را در جای تاریک قرار دهیم رنگش سفید می شود؟ وقتی ماهی قرمز را در محیط تاریک قرار می‌دهید و رنگ آن سفید می‌شود به دلیل وجود خاصیتی به نام "تنظیم رنگ" یا "تنظیم کروماتوفور" است. ماهی قرمز، همانند بسیاری از ماهیان دیگر، دارای سلول‌های ویژه‌ای به نام کروماتوفورها است. این سلول‌ها مسئول تولید و توزیع پیگمانت‌ها در بدن ماهی هستند. وقتی ماهی قرمز در محیطی تاریک قرار می‌گیرد، کروماتوفورها به علت عدم تحریک نور، پیگمانت‌های قرمز را به صورت متوقف می‌کنند و به جای آن‌ها پیگمانت‌های سفید تولید می‌کنند. این تنظیم رنگ به ماهی قرمز کمک می‌کند تا با محیط تاریک خود سازگار شود و در این شرایط بتواند بهتر مخفی شود.

در واقع، تنظیم رنگ در ماهیان قرمز نقش مهمی در محافظت و انطباق آنها با محیط زیست خود دارد. با تغییر رنگ از قرمز به سفید، ماهی قرمز می‌تواند در محیط‌های تاریک تر و با کمترین نور، کمتر دیده شود و در نتیجه از شکارچیان و خطرات محیطی محافظت بیشتری داشته باشد.

صورت فلکی(constellation) به مجموعه‌ای از ستارگان در آسمان اطلاق می‌شود که به طور ظاهری شکل خاصی را به وجود می‌آورند و انسان‌ها آن‌ها را به عنوان یک الگوی قابل شناسایی تفسیر می‌کنند. این الگوها معمولاً بر اساس افسانه‌ها، موجودات، اشیاء، یا مفاهیم فرهنگی مختلف تعریف می‌شوند. صورت‌های فلکی همواره به عنوان ابزاری برای جهت‌یابی و زمان‌سنجی در طول تاریخ استفاده شده‌اند و حتی در فرهنگ‌های مختلف معانی مختلفی دارند.

تاریخچه صورت‌های فلکی

صورت‌های فلکی قدمتی بسیار طولانی دارند و به تمدن‌های باستانی باز می‌گردند. اولین شواهد مربوط به رسم و تشخیص صورت‌های فلکی به تمدن‌های سومری‌ها و بابل‌ها می‌رسد که در حدود 4000 سال پیش زندگی می‌کردند. در طول تاریخ، تمدن‌های مختلف از جمله مصری‌ها، یونانی‌ها، و چینی‌ها نیز به ترسیم و استفاده از صورت‌های فلکی پرداخته‌اند.

اروین شرودینگر کیست؟

فیزیک‌دانی که با یک معادله و یک گربه، جهان را گیج کرد

وقتی اسم «شرودینگر» می‌آید، بیشتر آدم‌ها اول یاد گربه‌ای می‌افتند که هم‌زمان زنده و مرده است. اما پشت این گربه‌ی مشهور، یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان قرن بیستم ایستاده؛ مردی که نقش کلیدی در شکل‌گیری فیزیک مدرن داشت.

تولد و زندگی اولیه

اروین رودولف یوزف شرودینگر در سال ۱۸۸۷ در شهر وینِ اتریش به دنیا آمد.
او از کودکی به ریاضیات، فیزیک و فلسفه علاقه داشت و در فضایی بزرگ شد که علم و فرهنگ در آن بسیار جدی گرفته می‌شد.

شرودینگر تحصیلات دانشگاهی‌اش را در دانشگاه وین گذراند و خیلی زود به عنوان یک ذهن درخشان در فیزیک نظری شناخته شد.

شرودینگر چه کار مهمی انجام داد؟

تناقض ها و پارادوکس های سفر در زمان

سفر در زمان یک موضوع پیچیده است و با خود تناقض‌ها و پارادوکس‌هایی همراه است که در فیزیک وجود دارند. در ادامه به برخی از این تناقض‌ها و پارادوکس‌ها اشاره می‌کنیم:

1. پارادوکس پدر: این پارادوکس مربوط به موضوع سفر در زمان به گذشته است. فرض کنید شما به گذشته سفر کنید و پدر خود را قتل عام کنید. در این صورت، شما به وجود نمی‌آیید تا بتوانید به گذشته سفر کنید و پدر خود را قتل کنید. این پارادوکس نشان می‌دهد که سفر در زمان به گذشته ممکن نیست یا ممکن است باعث تناقضاتی شود.

2. پارادوکس جدیدترین: این پارادوکس مربوط به موضوع سفر در زمان به آینده است. فرض کنید شما به آینده سفر کنید و اطلاعاتی درباره رویدادهای آینده به دست آورید. سپس به گذشته برگردید و این اطلاعات را به خودتان در گذشته بدهید تا از رویدادهای ناگوار جلوگیری کنید. این پارادوکس نشان می‌دهد که اگر اطلاعاتی از آینده به گذشته منتقل شود، پارادوکس‌هایی مانند تغییر سرنوشت و تناقضات زمانی پیش خواهد آمد.

اصل برهم‌کنشی کوانتومی چیست؟ 

اصل برهم‌کنشی کوانتومی، یکی از مفاهیم اساسی در فیزیک کوانتومی است که بیان می‌کند که ذرات کوانتومی در حالت برهم‌کنشی با یکدیگر قرار دارند، به طوری که حالت یک ذره می‌تواند به طور غیرمستقل از حالت دیگر ذرات تعیین شود.

به عبارت دیگر، اصل برهم‌کنشی کوانتومی بیان می‌کند که ذرات کوانتومی می‌توانند در یک حالت برهم‌کنشی قرار بگیرند، به طوری که تغییر در حالت یک ذره می‌تواند تأثیری بر حالت دیگر ذرات داشته باشد، حتی اگر آن ذرات فاصله‌ای از هم داشته باشند.

اصل عدم قطعیت چیست؟

اصل عدم قطعیت، یکی از مفاهیم مهم در فیزیک کوانتومی است که توسط ورنر هایزنبرگ در سال 1927 مطرح شد. این اصل بیان می‌کند که در سطح ذرات کوچک مانند الکترون‌ها و فوتون‌ها، ما نمی‌توانیم به طور همزمان و با دقت کامل مقادیر دقیقی را برای ویژگی‌هایی مانند مکان و سرعت ذره تعیین کنیم.

به عبارت دیگر، اصل عدم قطعیت بیان می‌کند که در فیزیک کوانتومی، ما نمی‌توانیم به طور همزمان و با دقت کامل مقادیر دقیقی را برای جمیع ویژگی‌های یک ذره تعیین کنیم. به عنوان مثال، ما ممکن است بتوانیم مکان یک ذره را با دقت بالا تعیین کنیم، اما در این صورت سرعت آن ذره به طور دقیق قابل تعیین نخواهد بود، و برعکس.

جالب ترین کشف اخیر در مورد رفتار نور  

یکی از جالب‌ترین کشف‌های اخیر در مورد رفتار نور، کشف فنومنون نوری است. فنومنون نوری، نوعی از امواج نوری هستند که در ساختارهای نانومتری مانند نانوسیم‌ها، نانوسلول‌ها و نانوسیم‌های فوتونیکی ایجاد می‌شوند. این امواج نوری به صورت پیوسته در ساختارها حرکت می‌کنند و خواص منحصر به فردی دارند که باعث می‌شود بتوان از آن‌ها در دامنه‌های مختلفی از فناوری‌ها استفاده کرد.

یکی از کاربردهای جالب فنومنون نوری در حوزه فوتونیک است. با استفاده از فنومنون نوری، می‌توان ساختارهای نانومتری را طوری طراحی کرد که نور را به صورت کنترل شده و با کارایی بالا هدایت کنند. این امر می‌تواند منجر به ایجاد دستگاه‌های نوری با سرعت بالا، حساسیت بالا و کارایی بالا شود. به عنوان مثال، از فنومنون نوری در ساختارهای نانومتری می‌توان در سنسورهای نوری پیشرفته، دستگاه‌های ارتباطی فوتونیکی سریع و حتی کامپیوترهای کوانتومی استفاده کرد.

   Falcon 9 یک موشک قابل استفاده مجدد است

که توسط شرکت اسپیس ایکس توسعه داده شده است. این موشک برای انجام ماموریت‌های فضایی متنوعی استفاده می‌شود و دارای ویژگی‌های جالبی است. در زیر چند نکته جالب در مورد Falcon 9 را بررسی می‌کنیم:

1. قابلیت استفاده مجدد: یکی از ویژگی‌های برجسته Falcon 9، قابلیت استفاده مجدد آن است. پس از انجام ماموریت فضایی، موشک Falcon 9 به زمین بازمی‌گردد و می‌تواند برای ماموریت‌های بعدی مورد استفاده قرار گیرد. این ویژگی باعث کاهش هزینه‌ها و افزایش دسترسی به فضا می‌شود.

2. سیستم پرتاب قدرتمند: Falcon 9 دارای موتورهای Merlin است که توسط اسپیس ایکس طراحی و ساخته شده‌اند. این موتورها با قدرت بالا و کارایی بالا عمل می‌کنند و قادر به تولید نیروی پرتاب قوی هستند. این موتورها از سوخت متان و اکسیژن استفاده می‌کنند که باعث کاهش هزینه‌ها و افزایش کارایی می‌شود.

3. قابلیت ارسال بار سنگین: Falcon 9 قادر به ارسال بار سنگین به فضا است. با توان پرتابی بالا، می‌تواند ماهواره‌ها و تجهیزات سنگین را به مدار زمین و حتی به مدارهای دورتر ارسال کند. این ویژگی باعث شده است که Falcon 9 به عنوان یکی از موشک‌های قدرتمند و موثر در صنعت فضایی شناخته شود.