سلاح‌ها از قدیمی‌ترین ابزارهای ساخته‌شده توسط انسان هستند. از یک تکه سنگ تیز در دوران باستان گرفته تا فناوری‌های پیشرفته امروزی، سلاح‌ها همواره نقش مهمی در تاریخ، قدرت، سیاست و فناوری داشته‌اند.

اما سلاح دقیقاً چیست و چگونه در طول زمان تغییر کرده است؟

تعریف سلاح

سلاح به هر ابزار، وسیله یا فناوری گفته می‌شود که برای آسیب رساندن، ناتوان کردن یا از بین بردن انسان‌ها، حیوانات یا تجهیزات به کار می‌رود.

با این حال، سلاح‌ها همیشه فقط برای جنگ ساخته نشده‌اند. در طول تاریخ، بسیاری از آن‌ها کاربردهای دیگری هم داشته‌اند، مثل:

• شکار برای تأمین غذا

• دفاع شخصی

• اجرای قانون

• یا حتی کاربردهای صنعتی (مثل مواد انفجاری در معدن‌کاری)

نخستین سلاح‌های تاریخ بشر

باروت چیست؟ آشنایی با یکی از مهم‌ترین مواد انفجاری تاریخ

باروت یکی از قدیمی‌ترین و تأثیرگذارترین مواد شیمیایی ساخته دست بشر است؛ ماده‌ای که مسیر جنگ‌ها، فناوری، مهندسی و حتی جشن‌های آتش‌بازی را تغییر داد.

اما باروت دقیقاً چیست، از چه موادی ساخته شده و چگونه کار می‌کند؟

باروت یک ماده منفجره است یا سوخت؟

از نظر علمی، باروت کلاسیک بیشتر یک ماده پیشران سریع‌سوز است تا یک ماده منفجره پرقدرت.

یعنی به جای اینکه فوراً منفجر شود، با سرعت بسیار زیاد می‌سوزد و مقدار زیادی گاز داغ تولید می‌کند. همین گازها هستند که مثلاً گلوله را در اسلحه به جلو می‌رانند یا یک ترقه را منفجر می‌کنند.

ترکیب باروت از چه موادی است؟

تا به حال دقت کرده‌اید که یک خبر بد می‌تواند تمام روزتان را خراب کند، اما چند خبر خوب تأثیر خیلی کمتری روی حال‌وهوایتان دارند؟
یا اینکه وقتی تیترهای خبری را می‌بینید، ناخودآگاه بیشتر جذب خبرهای نگران‌کننده، ترسناک یا خشم‌برانگیز می‌شوید؟

این موضوع تصادفی نیست. مغز انسان به طور طبیعی طوری طراحی شده که به اطلاعات منفی حساس‌تر باشد. در روان‌شناسی به این پدیده می‌گویند:

«سوگیری منفی‌گرایی» (Negativity Bias)

یعنی مغز ما اطلاعات منفی را:

• سریع‌تر تشخیص می‌دهد

• عمیق‌تر پردازش می‌کند

• و ماندگارتر به خاطر می‌سپارد

اما چرا؟

مغز ما برای بقا ساخته شده، نه برای خوشحال بودن

در طول بیشتر تاریخ تکامل انسان، دنیا جای امنی نبوده است.
برای نیاکان ما، نادیده گرفتن یک تهدید می‌توانست مرگبار باشد، اما نادیده گرفتن یک اتفاق خوب معمولاً خطری نداشت.

فرض کنید انسانی اولیه دو صدا می‌شنود:

• صدای پرنده‌ها

• صدای خش‌خش علف‌ها که ممکن است نشانه حضور یک شکارچی باشد

اگر او نسبت به صدای دوم حساس‌تر نباشد، ممکن است زنده نماند.
در نتیجه، مغز انسان به‌مرور طوری تکامل پیدا کرده که اول تهدید را ببیند، بعد بقیه چیزها را.

این همان پایه زیستی سوگیری منفی‌گرایی است.

نقش آمیگدال: دکمه هشدار مغز

آمیگدال چیست؟ نگهبان احساسات در مغز انسان

وقتی ناگهان صدای بلندی می‌شنوید و قلب‌تان تند می‌زند، یا وقتی با دیدن چهره‌ی عصبانی یک نفر فوراً احساس خطر می‌کنید، بخشی کوچک اما بسیار قدرتمند در مغز شما فعال شده است: آمیگدال.

آمیگدال یکی از مهم‌ترین مراکز پردازش احساسات در مغز است و نقش کلیدی در ترس، استرس، و واکنش‌های بقا دارد.

آمیگدال کجای مغز قرار دارد؟

آمیگدال (Amygdala) دو ساختار کوچک بادامی‌شکل است که در عمق لوب گیجگاهی (Temporal Lobe) هر نیمکره مغز قرار دارند. نام آن هم از واژه‌ی یونانی «آمیگداله» به معنی بادام گرفته شده است.

این بخش از مغز جزئی از سیستم لیمبیک است؛ شبکه‌ای از ساختارهای مغزی که با احساسات، حافظه و انگیزش سر و کار دارند.

وظیفه اصلی آمیگدال چیست؟

عیلام، از سلسله‌های بومی‌ جنوب غرب فلات ایران، پیش از ورود آریایی‌ها بود که در حدود سه هزار سال حاکمیت خود، توانست بر سومر و بابل مسلط شود.
تمدن عیلام، نام تمدنی است که در پایان هزاره سوم پیش از میلاد در جنوب غرب فلات ایران حاکمیت داشت. منطقه تحت سیطره عیلام در دوره عیلام میانه وسعت یافت و در عصر هخامنشیان به شوش محدود شد. عیلامی‌ها کشور خود را هَتَمتی یعنی سرزمین خدایان نام نهاده بودند. حکومت عیلام در ۲۷۰۰ سال قبل از میلاد، اولین پادشاهی خود را به پایتختی شوش تشکیل داد.