در زبان فارسی، ضربالمثلها بهعنوان ابزارهایی برای انتقال ارزشها و آموزههای اخلاقی به کار میروند. در زیر به چند ضربالمثل رایج فارسی که به ارزشها اشاره دارند، پرداخته میشود:
کار نیکو کردن از پر کردن است: این ضربالمثل به اهمیت تلاش و کوشش در انجام کارها اشاره دارد و بیان میکند که برای انجام یک کار خوب، باید زمان و انرژی صرف کرد.
آب که از سر گذشت، چه یک نی چه صد نی: این ضربالمثل به این معناست که وقتی مشکلات بزرگتر از حد تحمل شوند، دیگر فرقی نمیکند که چه تعداد از آنها وجود دارد. بنابراین، باید قبل از وقوع مشکلات، اقدام کرد.
هرکه بامش بیش، برفش بیشتر: این ضربالمثل به این معناست که هرچه مسئولیت یا مقام فرد بالاتر باشد، چالشها و مشکلات بیشتری نیز خواهد داشت. بنابراین، باید آمادهی مواجهه با سختیها بود.
از دل برود هر آنچه از دیده برود: این ضربالمثل به اهمیت ارتباطات و یادآوری افراد و چیزهایی که برای ما ارزشمند هستند اشاره دارد. اگر چیزی از نظر ما دور شود، به تدریج از خاطر ما نیز فراموش میشود.
